Dutch Yeti in Bhaktapur

22 februari 2009 16:14 uur
Er is de afgelopen maand zoveel gebeurt dat ik maar besluit om een verhaal te schrijven over het “Second marriage”.
Maar eerst even de mededeling dat het Changu Narayan project klaar is. Afgelopen dinsdag was het zover, laatste fotosessie genomen voor de sponsors en afscheid genomen van alle werkers. Overmorgen gaar Uzzol en ik nog even langs om te kijken of alles naar wens is en dan op naar het volgende project.
Zoals ik al een heb vertelt trouwd een Newari meisje 3 keer. Als ze een jaar of 7 is trouwd ze de eerste keer met Krishna.(Hindoe god) Ik heb er al een blog aan gewijd dus daar gaan we het nu niet over hebben.
Voor haar eerste ongesteldheid trouwd ze de tweede keer, met de zon. Het gebeurt overigens vaak dat een meisje constateerd dat ze ongesteld is geraakt en dan begint het ritueel onmiddelijk. Het 2de huwelijk verloopt als volgt. Het betreffende meisje wordt opgesloten in een donkere kamer en ze mag geen enkele man zien. Andersom mag gedurende de 12 dagen durende opsluiting geen enkele man haar zien. Op de, volgens mij, normale vraag “Waarom niet?” krijg ik steenvast het gebruikelijk antwoord. “It’s our culture, Sir.” Dit uiters frustrerende antwoord krijg ik op meer vragen, zoals “Waarom mogen mannen en vrouwen elkaar niet aanraken?” Ik ben tot de conclusie gekomen dat de Nepali zelf ook eht antwoord niet weten, het gaat voornamelijk om “Wat zullen de mensen ervan zeggen.” Een of andere idioot heeft het zo verzonnen en dit gaat al jaren zo en ze weten niet beter.
Dit doet mij denken aan een leuk verhaaltje. In een kooi stoppen we 5 apen met een blauw armbandje. Naast de kooi staan mensen met waterspuiten. Aan het plafond hangen we een tros bananen, maar, zodra de apen van die tros willen plukken worden ze zeiknat gespoten met ijskoud water. Na enkele dagen gaat geen enkele aap meer naar de bananen en dat is het tijdstip dat we 1 aap vervangen met een aap met een rood armbandje. De volgende dag hangen we weer de bananen aan het plafond en de rode aap wilt onmiddelijk naar deze lekkernij maar wordt door de 4 blauwe apen stevig naar beneden getrokken en er wordt hardhandig duidelijk gemaakt omdat niet te doen. Als na enkele dagen ook de rode aap rustig blijft zitten na het ophangen van de bananen is het tijd om weer een blauwe aap te vervangen door een rode waarna het ritueel zich herhaald. Na verloop van tijd zitten er in de kooi 5 rode apen die, als we een tros bananen aan het plafond hangen, blijven zitten en niet gaan smullen van deze heerlijke vruchten maar ze weten absoluut niet waarom. Zo-iets dus, waarmee ik de Nepali niet wil vergelijken met apen, het is slechts een metafoor.
Terug naar het 2de huwelijk. Na 12 dagen wordt het meisje, dat nu dus volgens de Newari vrouw is geworden, mooi aangekleed en bloodgesteld aan de zon. Uzzol heeft mij foto’s van dit ritueel gegeven en die wil ik graag met jullie delen.

De rode armbanden zijn het teken van de getrouwde vrouw

Links de vader, rechts de Brhaman (priester)

Vader geeft de Brhaman een tika

Op weg naar de tempel

Na de tempel wordt er huiswaards gegaan om te eten

De trotse moeder ziet hoe tante haar dochter eten geeft

Grootmoeder, moeder en dochter

15 januari 2009 14:22 uur
Het is weer lang geleden dat ik iets op m’n blog heb gescreven dus nu maar weer een poging wagen.
Het is best moeilijk om 3 bedrijfjes te runnen in een land wat wordt geregeerd door stroomloze uren. Daarover later wat meer.
Voor de Shree Prarthana Mahila Samaj (voor het gemak Urmila’s school) hebben we (Guhar) een “Dental program” geörganiseerd. Het houd in dat alle vrouwen gratis naar de tandarts kon komen om het gebit te laten onderzoeken en repareren. Repareren houd hier in, het trekken van de slechte tanden of kiezen. Urmila stelde haar school ter beschikking en Guhar heeft het hele program gefinanciert. De tandartsen en assistentes deden het vrijwillig maar de spuiten, verdovingsmiddelen, pijnstillers etc heeft Guhar betaald.
Het is een apparte ervaring geweest en ik ben blij dat we het hebben gedaan. De foto’s zullen het wel duidelijk maken.
Daarnaast zijn we begonnen met een project in Changu Narayan. De volgende blog zal ik daar foto’s van op het blog zetten, alles op zijn tijd. Dan heb ik nog een restaurantje te runnen en dat vergt toch ook wel iet wat tijd. Phukang, mijn kleine IT bedrijfje heeft het erg moeilijk. Computers zijn nu eenmaal afhankelijk van electriciteit en dat is op dit moment erg spaarzaam. Op dit moment zitten we in Nepal 16 uur per dag zonder stroom. verdeeld over 2 periodes betekend dit dat wel ’s nachts 4 uur stroom hebben. Iedereen laad dan zijn GSM, foto toestel enz op, 4 uur gedurende de dag. Vandaag (donderdag), morgen en overmorgen is dat van 16:00 uur tot 20:00 uur. Prima voor het Heart maar o zo balen gedurende de rest van de avond. Net als het Khwopa guesthouse heeft het Heart een inverter. Dit apparaat levert gedurende 3 uur 220 volt stroom. Maar dan heeft het wel weer minimaal 6 uur oplaadtijd nodig en die is er dus niet. Langzaam loopt de tijd van gebruik terug en gisteren was het apparaat nog maar voor 1 uur beschikbaar. De kaarsen weer uit de kasten gehaald en begrijpelijker wijs worden de kaarsen ook steeds duurder.
Dat stroomloze gebeuren heeft een gigantische impact op Nepal. Fabrieken moeten sluiten net als restaurants en guesthouses. Het is niet alleen het electriciteits probleem maar het heeft ook te maken met het feit dat er nu geen water ter beschikking is.
Door Bhaktapur, maar ook in Pokara, Kathmandu enz lopen de waterleidingen, net als in Nederland, door de straten. Alleen is er geen druk op dat water. Gedeelten van de leiding worden 2 keer per week op druk gezet, net voldoende om het water te laten stromen. Zoals op foto’s te zien en de mensen die hier zijn geweest weten het, op de daken van de huizen, guesthouses, restaurants staan watertanks. Door de zwaartekracht heb je dus stromend water in je huis. MAAR, dat water moet wel eerst in de tank worden gepompt en dat is nu een probleem. Is er water dan is er geen stroom en andersom. Veel restaurants zijn al dicht.
Shyam heeft een waterput laten slaan en heeft water, daarnaast heeft hij een kleine generator die voldoende power geeft voor zijn waterpomp. Heerlijk koud en warm water in de Khwopa. Ook ik heb de beschikking over een waterput maar de inverter heeft niet genoeg wattage om mijn waterpomp te laten werken. Als dit aanhoud moet ik wel een generator kopen anders moet ik sluiten, wat overigens ook een optie is.
De laatste dagen zijn er rellen in Nepal en ook Bhaktapur. Het volk pikt het niet langer dat er geen stroom is. Het is allemaal best brgrijpelijk. In een land wat 30 jaar geleden nog in de middeleeuwen leefde heeft niemand rekening gehouden dat nu, 30 jaar later de meeste mensen een strijkijzer, een koelkast, meerdere lampen en een TV hebben. De centrales zijn ontworpen voor 230 MegaWatt en er is nu een vraag van 880 MegaWatt. Tja, dan kom je wat tekort. Om tegemoet te komen aan deze wensen sluit men nu de centrales en in de 8 uur die stroomloos zijn vullen de stuwmeren zich weer met het schaarse winerwater. De sneeuw in de hogere bergen smelt niet omdat het te koud is.
De rellen zijn best heftig, het postkantoor, het politiebureau en enkele gemeentelijke gebouwen zijn in brand gestoken middels molotofcoctails die het opgezweepte volk naar de politie en de gebouwen gooit. Er zijn al tientallen gewonden gevallen zowel aan de politie zijde als aan de amokmakers. Dit lieve, aardige volk is heel anders als het boos is. Ze zijn niets ontziend en vanavond zal het wel weer mis gaan. Een paar uur geleden reden er weer auto’s door de straten om op te roepen voor een grote demonstratie in Kathmandu, dat zal zeker uit de hand gaan lopen omdat men erg boos is op de huidige regering. Het zal mij benieuwen hoe het verder gaat met Nepal.